Tia Laser Trong Nha Khoa: Phân Loại Và Những Tác Dụng Nổi Bật

Tia Laser – khuếch đại ánh sáng bằng phản xạ kích thích được ra đời lần đầu tiên vào năm 1960. Cho tới nay, sau hơn 60 năm phát triển, nó đã đưa vào ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và đời sống. Đối với ngành y khoa nói chung và nha khoa nói riêng, laser tuy chỉ mới phát triển trong thời gian gần đây, thế nhưng hiệu quả cũng như những ảnh hưởng to lớn của nó rất đáng được ghi nhận.

Tia laser nha khoa là gì?

Laser nha khoa được ứng dụng trong lĩnh vực chăm sóc trong/ngoài miệng xâm lấn tối thiểu và phần lớn mọi người đều nghĩ rằng chúng không nguy hiểm. Thực tế, trong một cuộc khảo sát với người bệnh về nhận thức của họ với tia laser thì có tới 69% nhận định việc điều trị các vấn đề về răng miệng sẽ được thực hiện dễ dàng hơn. Bên cạnh đó, laser còn mang đến sự thoải mái sau phẫu thuật, khả năng chữa lành, phục hồi vết thương nhanh chóng.

Tia laser được ứng dụng khá phổ biến trong điều trị các bệnh nha khoa
Tia laser được ứng dụng khá phổ biến trong điều trị các bệnh nha khoa

Laser ứng dụng đầu tiên được phát minh bởi Theodore H. Maiman vào năm 1960, với việc sử dụng đèn flash công suất cao trên một thanh ruby có bề mặt tráng bạc. Còn laser diode được giới thiệu lần đầu bởi Robert N. Hall vào năm 1962, mang đến hiệu quả nhờ vào bước sóng 850 nm sử dụng gallium arsenide.

Cũng chính từ đó mà ngày càng có thêm nhiều tia laser sử dụng các vật liệu khác nhau, nhằm tạo ra bước sóng phù hợp cho từng mục đích khác nhau. Nổi bật trong số đó phải kể đến như: carbon dioxide (CO2), neodymium: yttrium aluminum garnet (Nd:YAG) và diode, chúng đều được ứng dụng rộng rãi trong nha khoa ngày nay.

Nguyên lý hoạt động của tia laser trong nha khoa

Thực tế, laser hoạt động bằng cách sử dụng màu sắc và độ chính xác của một bức sóng cụ thể. Cụ thể, khi ánh sáng tia laser được chuẩn trực hoặc tụ hẹp lại, thì nó có thể giữ nguyên trạng thái này ở một khoảng cách xa, đồng thời kết hợp hoặc đồng bộ theo pha, cho tiêu điểm cường độ cao.

Việc lựa chọn laser phù hợp cho từng trường hợp điều trị sẽ cần dựa trên phương thức hoạt động của laser đó trên loại mô cụ thể. Chẳng hạn như laser mô cứng dùng trong điều trị xương, răng và các cấu trúc mô cứng khác, trong khi đó laser mô mềm lại được sử dụng để điều trị những cấu trúc mô mềm như nướu.

Xem thêm: Nhổ Răng Khôn Mọc Lệch Có Nguy Hiểm Không, Quy Trình Cụ Thể

Một số loại tia laser được dùng trong điều trị nha khoa

Hiện nay, trong ứng dụng nha khoa đang sử dụng hai loại tia laser chính đó là laser diode truyền thống và laser siêu xung. Trong đó:

Laser diode truyền thống trong điều trị mô mềm

Laser diode truyền thống điều trị mô mềm (như CO2, Er-YAG), tuy nhiên người ta thường có xu hướng sử dụng laser diode nhằm giảm thiểu chi phí. Laser diode phẫu thuật mô mềm nha khoa thường được dùng trong quang phổ hồng ngoại, bước sóng từ 810 – 980nm. Vì trong khoảng này nó có thể hấp thụ tốt bởi những chromophores trong mô như nướu hay niêm mạc miệng.

Laser diode truyền thống trong điều trị mô mềm
Laser diode truyền thống trong điều trị mô mềm

Bên cạnh đó, toàn bộ laser diode truyền thống đều có khả năng xử lý tốt trên mô mềm. Tuy nhiên, ở mỗi bước sóng khác nhau lại cho ra khả năng cắt khác nhau như:

  • Bước sóng 810nm có hiệu quả làm đông máu vượt trội và phù hợp đối với những khu vực có diện tích lớn cần thực hiện phẫu thuật, cũng như khu vực có mạch máu.
  • Bước sóng 980nm phù hợp với những khu vực mô mịn cần phải cắt bỏ và những khu vực mô có ít mạch máu.

Laser siêu xung trong nha khoa

Thông số để phân biệt sự khác biệt cũng như đẳng cấp giữa laser siêu xung so với laser thường chính là công suất cực đại. Không giống như diode truyền thống, công suất trung bình của laser siêu xung có thể lớn hơn từ 7 – 10 lần. Một số loại nổi bật và mang lại hiệu quả cao như: Gemini, (Ultradent (South Jordan, UT), Epic Pro Diode Laser (Biolase, Irvine, CA), Sirolaser Blue (Dentsply Sirona, York, PA).

Nhờ vào công nghệ laser siêu xung tiên tiến và công suất cực đại lên đến 20 watts, cho phép phục hồi nhiệt giữa các xung và cắt “ngọt”, dễ dàng và ít bị cháy mô hơn so với laser bức xạ sóng liên tục. Khi để 2 diode (810nm và 980nm) mỗi cái đều ở công suất 10 watts được kích hoạt cùng lúc, chúng ta sẽ đạt được công suất cực đại 20watts.

Tác dụng của laser trong nha khoa

Ngày nay, tia laser được sử dụng phổ biến trong điều trị nha khoa nhờ vào những hiệu quả vượt trội mà nó mang lại. Cụ thể:

Cầm máu và kháng viêm

Các vết thương do tia laser siêu xung tạo ra sẽ được rút ngắn đáng kể trong giai đoạn đầu của phản ứng lành thương là chảy máu và đông máu. Nguyên nhân là do tác dụng cầm máu của laser diode được ghi nhận ở mức tốt.

Chính vì khả năng cầm máu tức thì nên nó có thể giảm thiểu đáng kể tình trạng chảy máu sau co mạch và giãn mạch thường được điều hoà bởi prostaglandin, kinin, histamine và leukotrien. Bằng cách này, bác sĩ có thể dễ dàng làm việc tại khu vực cần điều trị, đồng thời giảm viêm tấy rõ rệt. Điều này cũng cần đến khả năng cắt chính xác, gọn, xử lý nhẹ nhàng các mô và tránh gây hoại tử cạnh mô. Bên cạnh đó, cầm máu còn giúp bác sĩ dễ dàng nhìn được tình trạng trong miệng, giảm sự hình thành khối máu đông.

Giảm đau

Việc cắt hay đốt các sợi thần kinh tiếp xúc giúp giảm cảm giác đau nhức, khó chịu đáng kể sau phẫu thuật. Mặt khác, sử dụng laser diode 810nm còn mang đến lợi ích bổ sung cho quá trình phẫu thuật như ít gây phù nề hay đau khi thực hiện xong.

Phương pháp này giúp giảm đau hiệu quả so với các cách điều trị truyền thống
Phương pháp này giúp giảm đau hiệu quả so với các cách điều trị truyền thống

Diệt khuẩn

Tác dụng diệt khuẩn của laser diode giúp làm giảm hoặc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ nhiễm trùng. Nó không chỉ mang đến nhiều lợi ích cho phẫu thuật mà còn cả việc kiểm soát bệnh viêm nướu, nha chu. Nhiều nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng, các phương pháp điều trị cơ học viêm nha chu đơn thuần có thể không loại bỏ hết được hệ thực vật gây bệnh xâm lấn mô.

Các chuyên gia cũng nhận định, bệnh nhân dễ chịu với laser diode hơn những phương pháp điều trị truyền thống. Đồng thời hiệu quả diệt khuẩn của nó được thể hiện rõ ràng, nhờ vào việc giảm các đơn vị hình thành cụm vi khuẩn kỵ khí bắt buộc (obligate anaerobes).

Dành riêng cho bạn: Nhổ Răng Khôn Hàm Trên Có Nguy Hiểm Không, Khi Nào Nên Nhổ?

Giảm tổn thương liên đới

Các đặc tính vốn có của tia laser trong quá trình phẫu thuật nha khoa về cơ bản là gây tổn thương mô tế bào. Kể cả khi được xử lý cẩn thận thì chúng vẫn có nguy cơ làm tổn thương liên đới tới các mô lân cận. Việc giảm tổn thương liên đới nhờ laser diode liên quan tới mặt lâm sàng của quá trình thúc đẩy làm lành vết thương. Do vậy, thiết lập những thông số laser phù hợp với đặc tính hấp thu của từng loại mô sẽ làm giảm rủi ro mà vẫn duy trì khả năng cắt ở mức chấp nhận được.

Một nghiên cứu lâm sàng của  Capodiferro et al đã cho thấy việc sử dụng laser siêu xung và tác động của nó đối với sự thay đổi của sinh thiết tổn thương tiền ác tính hay ác tính. Mang đến khả năng giảm đau, cầm máu tuyệt vời, chữa lành vết thương nhanh chóng mà không cần khâu, thời gian bình phục hoàn toàn chỉ sau 20 – 30 ngày.

Giảm hình thành sẹo

Quá trình hình thành sẹo diễn ra khi các nguyên bào sợi tiết ra collagen cho phép các nguyên bào bắt đầu sự co rút protein. Điều này giúp thay đổi chúng từ những tế bào di trú thành một tế bào có thể co lại và khép vết thương chặt lại với nhau. Khi protein biểu mô kéo vào một liên kết đơn hướng thay vì hình thành rổ lưới dệt thông thường thì một vết sẹo sẽ được hình thành.

Thế nhưng, khi sử dụng tia laser, hoạt tính cao của biểu nguyên bào tạo sợi collagen mới và sự liên kết protein bình thường, nhờ đó mà có thể tạo ra biểu bì mô khỏe mạnh mà không để lại sẹo.

Nhược điểm của tia laser trong ứng dụng nha khoa

Bên cạnh những hiệu quả vượt trội mà tia laser mang lại trong quá trình điều trị các vấn đề về nha khoa, thì nó vẫn tồn đọng những nhược điểm chưa thể khắc phục như:

  • Không thể dùng được đối với các răng sâu đã trám.
  • Không dùng được đối với nhiều phương pháp nha khoa phổ biến như: Hàn các lỗ thủ lớn cần được chuẩn bị cho mão răng, loại bỏ mão răng hỏng, trám bạc hoặc để chuẩn bị làm cầu răng
  • Loại khoan truyền thống vẫn cần sử dụng để tạo hình trong quá trình trám răng, điều chỉnh khớp cắn hay đánh bóng lớp trám ngay khi đã sử dụng tia laser.
  • Khi dùng tia laser vẫn không thể loại bỏ hẳn được việc dùng thuốc gây tê.
  • Các phương pháp điều trị sử dụng công nghệ laser thường có chi phí cao hơn nhiều so với khoan răng truyền thống.

Trên đây là những thông tin quan trọng về tia laser và ứng dụng của nó trong nha khoa mà bạn cần nắm rõ. Đây được đánh giá là phương pháp an toàn, chính xác, hiệu quả cao để thực hiện các thủ thuật nha khoa, từ đó cho phép xử lý dễ dàng mà không làm hại tới các mô xung quanh.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Messenger zalo